Tatuaż a cukrzyca. Kiedy można go zrobić i jakie jest ryzyko?

Cukrzyca nie zawsze wyklucza wykonanie tatuażu. Nie oznacza jednak, że można ją pominąć w ankiecie zdrowotnej albo potraktować jak informację bez znaczenia. Tatuaż jest kontrolowanym uszkodzeniem skóry, a cukrzyca może wpływać na odporność, krążenie, czucie oraz tempo gojenia.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Czy osoba z cukrzycą może mieć tatuaż?”, ale:

Czy choroba jest obecnie dobrze kontrolowana, skóra jest zdrowa, a organizm ma odpowiednie warunki do zagojenia rany?

Jeżeli odpowiedź nie jest oczywista, właściwym krokiem jest rozmowa z lekarzem prowadzącym, a nie sprawdzanie na własnej skórze, czy „jakoś to będzie”.

Czy osoba z cukrzycą może zrobić tatuaż?

W wielu przypadkach tak. Sama diagnoza cukrzycy nie musi automatycznie przekreślać planów wykonania tatuażu.

Znaczenie ma jednak między innymi:

• aktualne wyrównanie glikemii;

• występowanie dużych wahań poziomu glukozy;

• stan skóry w miejscu planowanego tatuażu;

• sprawność krążenia;

• obecność neuropatii, czyli uszkodzenia nerwów i zaburzeń czucia;

• wcześniejsze problemy z gojeniem ran lub częste infekcje;

• inne powikłania cukrzycy;

• ogólny stan zdrowia w dniu sesji.

  
  

Nie istnieje jedna odpowiedź właściwa dla wszystkich osób z cukrzycą. Dwie osoby z tą samą diagnozą mogą mieć zupełnie inne ryzyko związane z tatuowaniem.

Dlaczego cukrzyca może utrudniać gojenie tatuażu?

Podczas tatuowania igły wielokrotnie naruszają naskórek i wprowadzają pigment do skóry. Organizm musi później przeprowadzić normalny proces gojenia.

Długotrwale podwyższony poziom glukozy może osłabiać działanie układu odpornościowego, zwiększać podatność na infekcje i wydłużać gojenie skaleczeń oraz ran. Cukrzyca może również prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych i nerwów.

W praktyce oznacza to, że tatuaż może:

• goić się dłużej niż zwykle;

• być bardziej podatny na zakażenie;

• wymagać uważniejszej obserwacji;

• w przypadku powikłań cukrzycowych stanowić większe ryzyko niż u osoby zdrowej.

  
  

Dobrze kontrolowana cukrzyca zmniejsza te zagrożenia, ale nie pozwala udawać, że ich w ogóle nie ma.

Kiedy należy przełożyć wykonanie tatuażu?

Tatuaż nie powinien być wykonywany w chwili, gdy organizm wyraźnie nie ma dobrych warunków do gojenia.

Sesję należy przełożyć, jeżeli:

• poziom glukozy jest ostatnio wyraźnie niestabilny;

• występują częste epizody hipoglikemii lub hiperglikemii;

• w miejscu planowanego tatuażu znajduje się rana, otarcie, wysypka, stan zapalny albo zakażenie;

• masz gorączkę, infekcję lub czujesz się osłabiony;

• niedawno wystąpiły problemy z gojeniem innej rany;

• lekarz zalecił czasowe unikanie zabiegów naruszających skórę;

• nie masz możliwości normalnego kontrolowania glikemii podczas sesji.

  
  

Przełożenie terminu nie jest porażką. Kilka tygodni czekania jest znacznie mniejszym problemem niż źle gojąca się rana, infekcja albo konieczność leczenia powikłań.

Kiedy warto wcześniej porozmawiać z lekarzem?

Studio tatuażu może ocenić stan skóry, przygotować bezpieczne stanowisko i prawidłowo przeprowadzić sesję. Nie może jednak ocenić stopnia wyrównania cukrzycy ani zastąpić diabetologa.

Konsultacja z lekarzem prowadzącym jest szczególnie ważna, jeżeli:

• cukrzyca nie jest obecnie dobrze kontrolowana;

• nie wiesz, czy Twoje wyniki pozwalają bezpiecznie wykonać tatuaż;

• występuje neuropatia albo zaburzenie czucia;

• masz rozpoznane problemy z krążeniem;

• rany goją się u Ciebie wolno;

• masz nawracające zakażenia skóry;

• występują powikłania nerkowe, naczyniowe lub inne zaawansowane powikłania cukrzycy;

• planujesz duży, wielogodzinny projekt;

• planowany tatuaż ma znaleźć się na stopie, kostce lub podudziu.

  
  

Nie chodzi o zdobycie pieczątki za wszelką cenę. Chodzi o ustalenie, czy w Twojej konkretnej sytuacji wykonanie tatuażu jest rozsądną decyzją.

Czy miejsce wykonania tatuażu ma znaczenie?

Tak. Szczególnej ostrożności wymagają stopy, kostki i dolne części nóg.

To właśnie w tych obszarach mogą ujawniać się problemy związane z osłabionym krążeniem i neuropatią cukrzycową. Zaburzone czucie może utrudnić zauważenie urazu lub pogarszającego się stanu skóry, a słabsze ukrwienie może wydłużyć gojenie.

Nie oznacza to, że każda osoba z cukrzycą musi zrezygnować z tatuażu na nodze. Jeżeli jednak występują zaburzenia czucia, krążenia, trudno gojące się rany albo problemy ze stopami, takiej lokalizacji nie należy wybierać bez wcześniejszej konsultacji medycznej.

Trzeba także uwzględnić miejsca używane do zakładania:

• sensorów ciągłego monitorowania glikemii;

• wkłuć pompy insulinowej;

• bezprzewodowych pomp przyklejanych do skóry, nazywanych podami.

  
  

Tatuaż nie powinien kolidować z obszarami potrzebnymi do regularnej rotacji sensorów i wkłuć. Nie tatuujemy również skóry, na której znajduje się aktywne wkłucie, sensor, podrażnienie po plastrze lub stan zapalny.

Jak przygotować się do sesji?

Powiedz studiu o cukrzycy

Nie ukrywaj choroby w ankiecie zdrowotnej. Ta informacja nie służy do automatycznego odrzucenia klienta. Pozwala rozsądnie zaplanować sesję, przerwy i reakcję w razie pogorszenia samopoczucia.

Poinformuj również tatuażystkę, jeżeli masz neuropatię, zaburzenia krążenia, alergię na plastry albo korzystasz z pompy insulinowej lub sensora.

Nie zmieniaj samodzielnie leczenia

Nie odstawiaj leków ani insuliny z powodu sesji. Nie zmieniaj również dawek na własną rękę. Jeśli nie wiesz, jak postąpić w dniu wielogodzinnego tatuowania, ustal to wcześniej z lekarzem lub zespołem diabetologicznym.

Tatuażysta nie powinien doradzać Ci w zakresie dawkowania insuliny.

Zjedz normalny posiłek

Na sesję nie przychodź na czczo, chyba że z innych powodów medycznych lekarz zalecił Ci inaczej. Zjedz posiłek zgodny ze swoim codziennym sposobem kontrolowania cukrzycy i zadbaj o nawodnienie.

Ból, stres i wielogodzinne pozostawanie w jednej pozycji mogą wpływać na samopoczucie oraz poziom glukozy.

Kontroluj glikemię

Sprawdź poziom glukozy przed rozpoczęciem tatuowania i kontroluj go podczas dłuższej sesji zgodnie ze swoim zwykłym planem postępowania.

Nie ustalamy jednego „dopuszczalnego wyniku” dla wszystkich klientów. Bezpieczny zakres i sposób reagowania na odchylenia powinny wynikać z zaleceń Twojego lekarza.

Jeżeli wynik jest niepokojący albo czujesz się źle, powiedz o tym od razu. Sesję można przerwać lub przełożyć.

Co zabrać ze sobą?

Poza rzeczami, które zwykle zabierasz na sesję, przygotuj:

• glukometr albo działający system CGM;

• zapas potrzebnych materiałów do pomiaru glukozy;

• leki i insulinę stosowane zgodnie z własnym planem leczenia;

• środek używany przez Ciebie w przypadku hipoglikemii;

• wodę;

• posiłek lub przekąskę odpowiednią dla Twojego sposobu leczenia;

• dane kontaktowe do osoby, którą można powiadomić w razie potrzeby.

  
  

Poinformuj nas także, gdzie znajduje się sensor albo wkłucie pompy, aby nie uciskać go podczas układania ciała i nie naruszyć go w trakcie przygotowania skóry.

Co w przypadku spadku glukozy podczas tatuowania?

Osoba z cukrzycą najlepiej zna objawy, które zwykle towarzyszą u niej hipoglikemii. Mogą to być między innymi drżenie rąk, potliwość, osłabienie, głód, zawroty głowy, trudność w skupieniu lub nagła zmiana zachowania.

Jeżeli poczujesz takie objawy:

1. natychmiast poinformuj tatuażystkę;

2. przerywamy tatuowanie;

3. postępujesz według zaleceń otrzymanych od swojego lekarza;

4. do pracy wracamy dopiero wtedy, gdy sytuacja jest opanowana i czujesz się stabilnie.

   
   

Jeśli stan nie pozwala bezpiecznie kontynuować, kończymy sesję. Dokończenie kilku centymetrów projektu nigdy nie jest ważniejsze od zdrowia klienta.

Jak obserwować gojenie tatuażu?

Świeży tatuaż może być przez pewien czas zaczerwieniony, tkliwy i lekko obrzęknięty. Sama obecność takich objawów bezpośrednio po sesji nie musi oznaczać infekcji.

Niepokojące jest natomiast to, że objawy nasilają się, zamiast stopniowo ustępować.

Skontaktuj się z lekarzem, jeżeli zauważysz:

• rozszerzające się lub narastające zaczerwienienie;

• coraz silniejszy ból albo obrzęk;

• skórę wyraźnie gorącą w dotyku;

• ropną lub nieprzyjemnie pachnącą wydzielinę;

• ranę, która nie wykazuje oznak prawidłowego gojenia;

• gorączkę, dreszcze albo wyraźne pogorszenie samopoczucia;

• niepokojące podwyższenie glikemii towarzyszące objawom zakażenia.

  
  

Przy cukrzycy nie warto czekać kilku dni w nadziei, że problem sam minie. Wczesna reakcja może zapobiec poważniejszym powikłaniom.

Jak podchodzimy do cukrzycy w Szerytattoo?

Nie zakładamy z góry, że osoba z cukrzycą nie może zrobić tatuażu. Nie udajemy też, że choroba nie ma znaczenia.

Zaczynamy od rozmowy. Pytamy o aktualny stan zdrowia, sposób kontrolowania cukrzycy, kondycję skóry i ewentualne powikłania. Przy planowaniu bierzemy pod uwagę miejsce tatuażu, jego wielkość oraz przewidywany czas sesji.

Jeżeli widzimy ryzyko, możemy zaproponować:

• zmianę miejsca wykonania tatuażu;

• podzielenie dużego projektu na krótsze sesje;

• przełożenie terminu;

• wcześniejszą konsultację z lekarzem prowadzącym.

  
  

Nie jest to diagnoza ani ocena leczenia. To zwykła odpowiedzialność za pracę, po której skóra musi się bezpiecznie zagoić.

Najczęściej zadawane pytania

Czy cukrzyca jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do tatuażu?

Nie zawsze. Możliwość wykonania tatuażu zależy od kontroli choroby, stanu skóry, krążenia, czucia oraz występowania powikłań. W niektórych sytuacjach potrzebna będzie wcześniejsza konsultacja z lekarzem.

Czy cukrzyca typu 1 wyklucza wykonanie tatuażu?

Nie automatycznie. Osoba z cukrzycą typu 1 powinna jednak odpowiednio przygotować się do sesji, kontrolować glikemię i mieć przy sobie wszystko, czego normalnie używa w przypadku hipoglikemii. Nie należy samodzielnie zmieniać dawek insuliny z powodu tatuowania.

Czy przy cukrzycy tatuaż goi się dłużej?

Może goić się dłużej, szczególnie przy podwyższonej lub niestabilnej glikemii, problemach z krążeniem albo innych powikłaniach. Dobrze kontrolowana cukrzyca zmniejsza ryzyko, ale go nie usuwa.

Czy można wykonać tatuaż obok sensora lub pompy insulinowej?

Projekt trzeba zaplanować tak, aby nie kolidował z miejscami zakładania i regularnej rotacji sensorów oraz wkłuć. Nie tatuujemy skóry bezpośrednio przy aktywnym wkłuciu, sensorze ani w miejscu podrażnionym przez plaster.

Czy studio może poprosić o konsultację lekarską?

Tak. Jeżeli stan zdrowia, miejsce tatuażu, problemy z gojeniem lub występujące powikłania budzą uzasadnione wątpliwości, możemy poprosić o wcześniejszą konsultację z lekarzem. Robimy to po to, aby ograniczyć ryzyko, a nie przerzucić odpowiedzialność na klienta.

Chcesz omówić swój pomysł?

Napisz nam, jaki tatuaż planujesz, gdzie ma się znaleźć i jakiej ma być wielkości.

Jeżeli masz cukrzycę, poinformuj nas o tym już na początku rozmowy. Dzięki temu uczciwie ocenimy, czy potrzebujemy dodatkowych informacji, zmiany lokalizacji albo konsultacji z lekarzem.

Cukrzyca nie musi zamykać drogi do tatuażu. Powinna jednak zmienić sposób, w jaki przygotowujemy i prowadzimy całą sesję.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej.

Źródła medyczne

Artykuł opracowaliśmy na podstawie materiałów Diabetes UK dotyczących tatuowania, kontroli glikemii, gojenia i ryzyka zakażenia u osób z cukrzycą.